NOLAKOAK GAREN!

Gure gizartearen inguruko gogoetak eta elkarrizketak

Hezkuntza Akordioaren kontrako planifikazioa

Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak 30/2023 Plangintza Dekretua erabat deuseztzat jo ondoren, Hezkuntza Sailak prentsa-ohar labur batekin erantzun du. Bertan, baliogabetutako dekretua Hezkuntza Akordioan oinarritzen zela adierazi du berriro ere. Euskal hezkuntzaren funtsezko kontua denez, hurrengo lerroetan saiatuko naiz dagoen manipulazioa agerian uzten. 

Bi dokumentuen oinarri diren kontzeptu-markoa desberdina eta kontrajarria da. Akordioaren arabera, Euskal Hezkuntza Sistemaren protagonismoa Eskola Publikoari dagokio, eta baliogabetutako Plangintza Dekretuaren helburua sareen osagarritasun publiko-pribatua indartzea da.

Eskola publiko protagonista izan behar dela ulertuz, Akordioak konpromisoa hartzen du eskaintza publiko nahikoa egiteko, haren perimetroa handitzeko, hirigune berrietan ikastetxe publikoak sortuz, eta, oro har, plaza publikoak areagotuz, batez ere hiriguneetan, neurri horiekin guztiekin ziurtatuz nahi duen familia orok eskola publiko batean plaza bat eskuratu ahal izango duela.

Sareen osagarritasunaren ulermen-markoan, aldiz, baliogabetutako Dekretuan plaza bat bermatzen da, baina funts publikoekin sostengatutako zentroetan. Itunpeko ikastetxeentzako taldeen konfigurazio-ratioak jaisten dira, jaiotza-tasaren beherakada dagoen garai honetan biziraupena erraztuz. Eta panorama osatzen da beste neurri batzuk Akordioaren kontrako norabidean hartuz, hala nola, maila berriak ituntzea (2 urte), eskarien arabera planifikatzea eta hiriguneetan gaineskaintza egitea.

Administrazioaren kontzepzioa eskola publikoan oinarritu beharrean, hezkuntzako euskal zerbitzu publikoa asmatu du. Bitxia da Administrazioak argudiatu izana baliogabetutako dekretuan LOMLOEra egokitzeko asmoa zuela, Lege Organikoaren eskola publikoaren aldeko espiritua alboratuz. LOMLOEn hezkuntza-zerbitzua ikastetxe publikoen eta itunpekoen bidez ematen dela egiaztatze hutsa da. EAEko Hezkuntzari buruzko 18/2023 Legea baino lehenagoko Planifikazio Dekretua haratago doa. Erakunde berri moduko bat sortzen da, aurrekaririk ez zuena.

Euskal hezkuntza-zerbitzua ituntze unibertsalaren amaierarako inflexio-puntua zen Akordioan, eta gizarte-intereseko itunpeko ikastetxeak eta segregatzen dutenak bereizten zituen. Hori dela eta, Akordioa sinatu ondoren, Elkarrekin-Podemosek, prentsaurrekoan, ituntze unibertsalaren amaiera aldarrikatu zuen, eta gauza bera egin zuen Ikoitz Arresek Euskadi Irratian. Hala ere, Hezkuntza Sailaren Akordioaren ondorengo garapena kontrakoa izan da: ezaguna zen estatusa sendotzea eta sakontzea. Horretarako ez zen akordiorik behar. Benetan uste al du sailburuak, Sailak bere aldetik garatu duena jakinda, Akordioa legebiltzarkideen % 91ren babesa izango zela?

Ez naiz luzatuko Akordioarekiko beste ez-betetze batzuetan planifikazioan gizarte-partaidetzarekin zerikusia dutenak edota segregazioaren aurkako borrokan, nahiz eta hezkuntza-laguntzako berariazko premiak dituzten ikasleentzako plazak erreserbatu diren. Mekanismo hori ez da nahikoa, eta, aurrerantzean, erabat urtua izango da, aurtengo matrikulazio-aginduaren arabera.

Eta ez dut egingo, Euskal Hezkuntza Sistemaren egituraketak giltzarria izaten segitzen duelako eta Euskal Hezkuntza Legeak auzi honen ataka horretatik ateratzen lagundu ez digulako. Horren inguruan gure herriko korronte esplizitu eta ezkutuak mugitzen dira.  Lehen eskeman, ikastetxeen nortasun juridikoen nahasketan, alderdi nagusiek ardura zuzena dute, egiteagatik edo beste aldera begiratzeagatik, baita hezkuntzako beste indar faktiko batzuek ere. Bigarren eskemaren atzean, eskola publikoaren protagonismoarena, herritartasun isilagoa dago, baina gero eta handiagoa. Izan ere, azken datuek eskola publikoaren aldeko hazkundea erakusten dute, nahiz eta oraindik motela izan, eta espero dut aurki hasiko den matrikulatzeko kanpainan berrestea.

Hezkuntza legea dela eta, egin nuen agerralditxoan argitu nuen zilegia deritzodala bakoitzak bere bisio politikoa aurrera ateratzen saiatzeari. Zilegia ez dena da nire asmoa mozorrotzea guztion akordioa dela esanez. Gaitz erdi Hezkuntza Sailarentzat 30/2023 Plangintza Dekretua forma-arrazoiengatik bakarrik baliogabetu dela, arduradun batzuen axolagabekeria harroputzaren ondorioz; izan ere, hondoan sartuz gero, akordatutakoari jarraitu diotelako amarrua agerian geratuko zen. Kontakizun ofizialistak eta biktimistak mugatu eta gezurtatu egin behar dira.

NOTA: Una versión en castellano de este artículo puede leerse en Diario.es

Deja un comentario